نشست خبری یا تریبون تملق؟/ وقتی پرسشگری زیر سایه شعر، خاطره و ستایش گم میشود
به گزارش خبرنگار تابناک در استان کهگیلویه و بویراحمد، نشست خبری، در تعریف حرفهای رسانه، محل پرسشهای دقیق، کوتاه، مستند و مطالبهگرانه است؛ جایی که خبرنگار به نمایندگی از افکار عمومی، مسئول را در برابر عملکردش پاسخگو میکند. اما آنچه در نشست خبری «محمد بهرامی»، نماینده مردم شهرستانهای بویراحمد، دنا و مارگون در مجلس شورای اسلامی، رخ داد، بار دیگر ضعف در شناخت فلسفه نشست خبری را به نمایش گذاشت.
بخش قابل توجهی از زمان جلسه، نه صرف پرسش، بلکه صرف شعرخوانی، خاطرههای شخصی، مقدمههای طولانی، سخنرانیهای چند دقیقهای و بیان مطالبی شد که هیچ ارتباط مستقیمی با رسالت خبرنگاری نداشت.
در چنین فضایی، فرصت پرسش از مهمترین مسائل مردم، به تدریج در میان حاشیهها گم شد.
وقتی نشست خبری با شب شعر و میتینگ سیاسی اشتباه گرفته میشود
برخی از افراد حاضر، به جای طرح سؤال، تریبون را به محلی برای قرائت اشعار، روایت خاطرات، بیان دیدگاههای شخصی و سخنرانیهای طولانی تبدیل کردند؛ رویکردی که نه تنها از استانداردهای حرفهای فاصله دارد، بلکه حق دیگر خبرنگاران برای طرح پرسش را نیز تضییع میکند.
نشست خبری، نه مراسم بزرگداشت است، نه شب شعر، نه همایش سیاسی و نه فرصت خودنمایی. هر دقیقهای که صرف چنین حاشیههایی میشود، در واقع از سهم مردم برای شنیدن پاسخ مسئولان کاسته میشود.
تملقی که اعتبار رسانه را قربانی میکند
شاید آزاردهندهترین بخش نشست، تعریف و تمجیدهای اغراقآمیز برخی افراد از نماینده مجلس بود؛ تمجیدهایی که در مواردی چنان افراطی و غیرمتعارف بود که مرز میان خبرنگار و حامی سیاسی را کمرنگ میکرد.
خبرنگار، نه مداح مسئولان است و نه روابط عمومی آنان. فلسفه وجودی رسانه، پرسشگری، مطالبهگری و نظارت بر قدرت است؛ نه تولید فضای ستایش.
تملق، حتی اگر با نیت خیر بیان شود، در نهایت به اعتبار رسانه لطمه میزند و اعتماد افکار عمومی را کاهش میدهد.
دفاع خبرنگاران حرفهای از شأن خبرنگاری
در میان این فضای نهچندان حرفهای، نکته امیدوارکننده، اعتراض صریح برخی خبرنگاران باسابقه بود.
چند نفر از حاضران، آشکارا تأکید کردند که نشست خبری نباید به محل تعریف و تمجید یا سخنرانیهای طولانی تبدیل شود و کیفیت این جلسات زمانی افزایش مییابد که خبرنگاران به جای مقدمههای چند دقیقهای، پرسشهای کوتاه، شفاف و مطالبهگر مطرح کنند.
این تذکر، در واقع دفاع از شأن خبرنگاری بود؛ شأنی که گاهی توسط افرادی که تفاوت میان خبرنگاری و فعالیت سیاسی یا تبلیغاتی را نمیشناسند، آسیب میبیند.
مطالبهگری حرفهای؛ نقطه روشن نشست
با وجود همه حاشیهها، نمیتوان از کنار کیفیت برخی پرسشها عبور کرد.
طرح سؤال درباره سد ماندگان، تعطیلی مجلس، نحوه نظارت نماینده بر دستگاههای اجرایی، اعتبارات شهرستانها، اشتغال، سرمایهگذاری، پروژههای نیمهتمام، وضعیت ورزش، مشکلات بانوان، آسیبهای اجتماعی، بیمارستان پاتاوه، محورهای ارتباطی، مطالبات خبرنگاران و مسائل اقتصادی مردم، نشان داد خبرنگاری حرفهای همچنان در استان زنده است.
این پرسشها دقیقاً همان رسالتی را دنبال میکرد که از یک رسانه مستقل انتظار میرود؛ یعنی انتقال دغدغههای واقعی مردم به مسئولان.
سخنان بهرامی؛ تأیید یک مطالبه مهم
محمد بهرامی نیز در بخش پایانی نشست، بر نکتهای تأکید کرد که میتواند مهمترین پیام این جلسه باشد.
او با بیان اینکه رسانهها باید تحلیلهای قوی، غنی و مبتنی بر دانش ارائه دهند، تصریح کرد که میتوان بر اساس نوع تحلیل و پرسش خبرنگاران، سطح حرفهای آنان را ارزیابی کرد و حتی گفت برخی فعالان رسانهای باید سطح خود را ارتقا دهند. او همچنین تأکید کرد که نقدهای درست، مسئولان را توانمندتر میکند و رسانه باید در مسیر توسعه استان نقشآفرین باشد.
اصل این سخنان، کاملاً قابل دفاع است. توسعه بدون رسانه تحلیلگر و خبرنگار آگاه امکانپذیر نیست.
اما همین بخش از سخنان نماینده، ناخواسته آینهای برای اتفاقات همان نشست نیز بود.
اگر قرار است خبرنگاری تحلیلمحور باشد، نخست باید فضای نشست خبری نیز حرفهای باشد. وقتی زمان جلسه با شعر، خاطره، تعارف، مقدمههای طولانی و تمجیدهای اغراقآمیز اشغال میشود، طبیعی است که فرصت تحلیل، پرسشگری و گفتوگوی تخصصی از بین برود.
به بیان دیگر، مطالبه ارتقای سطح خبرنگاری، تنها با توصیه محقق نمیشود؛ بلکه باید بستر آن نیز فراهم باشد.
توسعه رسانه از مسیر حرفهایگری میگذرد
نشست اخیر یک واقعیت را بیش از گذشته آشکار کرد؛ رسانه استان بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به اصول حرفهای خبرنگاری است.
خبرنگار موفق، کسی نیست که بیشترین زمان را پشت میکروفن بگذراند یا بیشترین تمجید را از یک مسئول بیان کند؛ بلکه کسی است که در کوتاهترین زمان، دقیقترین سؤال را مطرح کند و پاسخی شفاف برای افکار عمومی بگیرد.
رسانه نیز زمانی میتواند به توسعه کمک کند که مرز میان نقد و تخریب، میان استقلال و وابستگی، و میان خبرنگاری و روابط عمومی را بهخوبی حفظ کند.
پایان سخن؛ فرصتهایی که نباید از دست برود
نشست خبری نماینده بویراحمد، دنا و مارگون، همزمان دو تصویر متفاوت از رسانه استان را به نمایش گذاشت؛ از یک سو خبرنگاران حرفهای که با پرسشهای دقیق، مستند و کارشناسی، دغدغههای واقعی مردم را دنبال کردند و از سوی دیگر، افرادی که با تملق، سخنرانیهای طولانی، شعرخوانی و خروج از چارچوب حرفهای، زمان ارزشمند نشست را به حاشیه بردند.
شاید مهمترین نتیجه این نشست، همان جملهای باشد که خود محمد بهرامی بر آن تأکید کرد؛ اینکه رسانه به «تحلیل قوی» نیاز دارد. اما تحقق این هدف، تنها زمانی ممکن است که هم خبرنگاران به اصول حرفهای پایبند باشند و هم نشستهای خبری از حاشیه، خودنمایی و تملق فاصله بگیرند و به کارکرد اصلی خود، یعنی پرسشگری، پاسخگویی و شفافیت بازگردند.
انتهای پیام/