کتاب «حديقه امرای ماداکتو»؛ حاصل ۱۲ سال پژوهش روایتی مستند از تاریخ کمتر شناخته شده زاگرس

به گزارش خبرنگار تابناک از استان ایلام این اثر با محوریت اتابکان لر کوچک و خاندان خورشیدی، تحولات سیاسی و اجتماعی غرب ایران را بر پایه اسناد و منابع تاریخی روایت می‌کند.

«شهلا مظفری» نویسنده ایلامی در گفت‌و‌گو با خبرنگار تابناک در استان ایلام اظهار کرد: این کتاب در نگاه اول درباره حاکمان محلی به نظر می‌رسد، اما در واقع دامنه پژوهش آن گسترده‌تر است و تاریخ منطقه را در پیوند با جغرافیا، اقتصاد، فرهنگ، زبان و ساختار‌های ایلی بررسی می‌کند.

وی افزود: اتابکان لر کوچک به دلیل موقعیت جغرافیایی زاگرس، در مناسبات سیاسی میان شرق و غرب ایران نقش مهمی داشتند. این حکومت محلی با قدرت‌هایی، چون خلفای عباسی، سلجوقیان، مغولان و ایلخانان تعامل داشت و در دوره‌هایی نیز با اتابکان لر بزرگ متحد یا رقیب بود.

به گفته نویسنده، ساختار اقتصادی منطقه بر پایه دامداری، کشاورزی کوهستانی و تجارت محلی شکل گرفته و مسیر‌های ارتباطی زاگرس در پیوند مناطق شرقی و غربی ایران اهمیت داشته‌اند. بخش مهمی از پژوهش نیز به اسناد خطی، نسب‌شناسی خاندان‌ها و بازسازی شبکه‌های طایفه‌ای اختصاص دارد. در این چارچوب، انتساب میر‌های ارکوازی به اتابکان لر کوچک به عنوان یک فرضیه تاریخی بررسی شده است.

وی تصریح کرد: روایت کتاب با پایان اتابکان لر کوچک در سال ۱۰۰۶ هجری قمری خاتمه نمی‌یابد و شکل‌گیری حکومت والیان فیلی در دوره صفوی و تداوم آن در دوره‌های افشاریه، زندیه و قاجاریه را نیز در بر می‌گیرد.

مظفری تأکید کرد: این اثر تنها به تاریخ سلسله‌ها محدود نشده و موضوعاتی مانند زبان و ادبیات، فرهنگ محلی، سکه‌شناسی، نظام مالی، قلعه‌ها و بنا‌های تاریخی را نیز شامل می‌شود. بررسی روابط خاندان‌های حاکم با طوایف منطقه و نقش این روابط در انتقال سنت‌ها و آیین‌ها، از دیگر مباحث کتاب است.